Loty bojowe i operacyjne

Niniejszy dział powstał, aby przedstawić wojnę z perspektywy najbardziej elementarnego „składnika” lotnictwa: pojedynczego żołnierza personelu latającego - pilota, obserwatora, radiotelegrafisty, strzelca, bombardiera czy radioobserwatora. Uznałem, że warto w formie pełnego zestawu lotów bojowych ukazać wysiłek bojowy poszczególnych lotników. Będę starał się sukcesywnie dodawać kolejne podstrony tak, aby zaprezentować przedstawicieli różnych specjalności lotniczych wszystkich polskich dywizjonów w czasie różnych lat wojny.

Na wyjaśnienie zasługuje, dlaczego poniższe wykazy obejmują przede wszystkim służbę w Polskich Siłach Powietrznych. Niestety, z uwagi na mocno zdekompletowane dokumenty, a także na sposób i systematykę ich prowadzenia, zasadniczo możliwe jest tworzenie kompletnych wykazów lotów jedynie dla żołnierzy polskiego lotnictwa sformowanego u boku Royal Air Force. Istnieją rzecz jasna zachowane dokumenty, które pozwalają na dokładne odtworzenie lotów niektórych lotników z września 1939 r. i z kampanii francuskiej w 1940 r., jednak dopiero w Wielkiej Brytanii zaczęto drobiazgowo odnotowywać dane dotyczące lotów. Tam też wprowadzono podział na loty bojowe i operacyjne.

Komentarza wymaga zawartość tabel na podstronach, do których linki znajdują się poniżej. Każda zawiera pięć rubryk. W pierwszej („Nr”) podano kolejny numer lotu bojowego wykonanego w Polskich Siłach Powietrznych. Loty operacyjne numerowane są osobno i oznaczone dodatkowo przez umieszczenie ° (znaku stopnia). W rubryce „Data” podano dokładny dzień wykonania lotu. Dla lotów nocnych na przełomie dwóch dni zastosowano zapis z ukośnikiem np. „14/15.04.1942” (odczytać to należy jako „noc z 14 na 15 kwietnia 1942 r.”). Pod hasłem „Samolot” znajduje się typ maszyny wraz z literami kodowymi oraz oznaczeniem ewidencyjnym. W rubryce „Uwagi” podano charakter zadania (zwykle w języku angielskim - jako cytat z ORB, książki lotów lub ewidencji bojowej pilota). W kwadratowych nawiasach [ ] zamieszczono dodatkowe komentarze. W rubryce „Załoga” podano wszystkich lotników, biorących udział w zadaniu bojowym lub operacyjnym. Kolejność nazwisk w tabeli jest ściśle związana ze specjalnościami, a dokładniej obsadzanym w czasie lotu stanowiskiem. Typy samolotów i kolejność wypisywanych specjalności przedstawiono w tabeli poniżej.

Uwaga: w polskiej nomenklaturze mianem obserwatora określano zarówno lotnika noszącego brytyjską specjalność (Trade) obserwatora (Observer), jak i wprowadzoną potem specjalność nawigatora (Navigator).

Wojciech Zmyślony