Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej

Brytyjski Cmentarz Wojenny w m. Suda (Grecja)

Położony na Krecie, nad zatoką Suda i w pobliżu miasta o tej nazwie, cmentarz jest miejscem pochówku ponad 1500 osób, z czego aż 776 pozostaje nierozpoznanych. Większość stanowią brytyjscy, australijscy i nowozelandzcy żołnierze, którzy polegli w czasie walk obronnych na Krecie w maju 1941 r. Stosunkowo nieliczną grupę stanowią lotnicy, spośród których tylko jeden należał do Polskich Sił Powietrznych.

Por. Janusz Zbyszyński był oficerem technicznym, służącym w Polskim Oddziale Transportowym w Takoradi na Złotym Wybrzeżu (obecnie Ghana) w Afryce. W sierpniu 1943 r. został skierowany do 178 Dywizjonu Bombowego RAF (178 Squadron) w celu zapoznania się z samolotami typu Liberator i opracowania materiałów do instrukcji użytkowania maszyn tego typu. Ochotniczo brał udział w lotach bojowych w charakterze mechanika pokładowego, z lotnisk w Libii. Nocą z 18 na 19 listopada 1943 r. o godz. 1:45 Zbyszyński wystartował na pokładzie Liberatora III K (BZ891) na minowanie wód morskich u wybrzeży Krety. Z nieznanych przyczyn, być może uszkodzona ogniem obrony przeciwlotniczej, maszyna rozbiła się w Ano Fortetsa, osiedlu miasta Heraklion. Zginęła cała załoga, którą poza Zbyszyńskim tworzyli Brytyjczycy: S/Ldr Ronald J. S. Wootton (dowódca załogi), F/O Geoffrey S. Hall (drugi pilot), F/Lt John Wright (nawigator), F/O Albert F. Smith (radiotelegrafista) oraz W/O John McMorland i F/Sgt Thomas E. Hooper (strzelcy).

Stopień
Nr ewid.
Nazwisko, imię
Data śmierci
Jednostka
por. mech. pokł. (F/O) P-0157 Zbyszyński Janusz 18/19.11.1943 178 Dywizjon RAF
 
Razem
1
   

Wojciech Zmyślony

Jeden z licznych znaków wskazujących drogę do Brytyjskiego Cmentarza Wojennego w miejscowości Suda na Krecie.
Parking przed wejściem na cmentarz, skryty w cieniu dorodnych drzew oliwnych.
Brama wejściowa Brytyjskiego Cmentarza Wojennego w miejscowości Suda.
Panoramiczne zdjęcie Brytyjskiego Cmentarza Wojennego w miejscowości Suda, położonego nad brzegiem zatoki o tej samej nazwie, będącej częścią Morza Kreteńskiego.
Brama widziana z terenu cmentarza.
Wyryta w piaskowcu angielskojęzyczna nazwa cmentarza: „Suda Bay War Cemetery” („Cmentarz wojenny nad zatoką Suda”).
Budynek ze schowkiem, w którym przechowywany jest wykaz żołnierzy pochowanych na cmentarzu.
Schowek z wykazem pochowanych.
Widok ogólny cmentarza na tle pokrytych śniegiem Gór Białych, z widoczną działką 16 na pierwszym planie po prawej. Jako pierwszy z prawej widoczny jest zbiorowy grób członków Liberatora III K (BZ891) ze 178 Dywizjonu Bombowego RAF, w postaci kilku przylegających do siebie tablic.
Grób zbiorowy załogi Liberatora III K (BZ891), znajdujący się w działce 16, rząd E, grób 18-20.
Grób por. mech. pokł. Janusza Zbyszyńskiego.