Tadeusz Nowak
Tadeusz Nowak

Tadeusz Nowak urodził się 2 czerwca 1914 r. w Zawierciu. Po zdanej maturze przeszedł kurs unitarny, a z początkiem 1935 r. wstąpił do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. 15 października 1938 r. został promowany na podporucznika pilota. Przydzielono go do 121 eskadry w 2 pułku lotniczym w Krakowie. W ramach mobilizacji jego jednostkę przesunięto na polowe lotnisko w Balicach. Nowak latał na P.11c, gdyż tylko takie samoloty miała eskadra. 2 września rano w parze z Gnysiem rozbił grupę niemieckich bombowców, a tego samego dnia, o godz. 15.00, ostrzelał przechwyconego Ju 87 ("komisja Bajana" nie zaliczyła nawet uszkodzenia). 4 września startował przeciw niemieckim bombowcom i wraz z plut. Leopoldem Flankiem zestrzelił He 111 w rejonie Łaz, a dzięki celności polskiej obrony przeciwlotniczej, lekko ranny, powrócił na postrzelanym samolocie (12 dziur). 10 września poleciał na rozpoznanie niemieckiej kolumny zmotoryzowanej na przeprawie przez Wisłę a 13 września - z rozkazu mjr. Eugeniusza Wyrwickiego - lotem koszącym rozpoznawał i ostrzeliwał (!) niemiecką kolumnę pancerną, znajdującą się w marszu na zachód. 17 września poleciał na rozpoznanie Lwowa - maszyna Nowaka została ponownie poszatkowana ogniem niemieckich cekaemów i lekkiej artylerii przeciwlotniczej (pilot meldował, że urwane było ok. 2/3 lotki - po powrocie samolot nie nadawał się do lotu i zniszczono go). W dniu wkroczenia wojsk sowieckich Nowak ewakuował się z rzutem kołowym III/2 Dyonu Myśliwskiego i 18 września przeszedł do Rumunii.

Przedostał się nad Morze Czarne, do portu Bałczik, gdzie zaokrętował się na grecki statek do przewozu owiec "Aghios Nikolaos", którym 15 października odpłynął do Bejrutu. Tam przesiadł się na francuski "Ville de Strasbourg" i 29 października dotarł do Marsylii. Jako oficer lotnictwa przewieziony został do koszar w Salon, a potem do CWL na lotnisko Lyon-Bron. Dalsze jego losy we Francji nie są znane, jednakże wiadomo, iż nie brał bezpośredniego udziału w walkach.

Po dotarciu do Anglii, najprawdopodobniej w czerwcu 1940 r., przeszedł szkolenie w 6 OTU w Sutton Bridge (na Hurricane'ach), a 16 lipca 1940 r. jako jeden z czterech pierwszych Polaków został przydzielony do brytyjskiej jednostki, 253 squadronu. W czasie bitwy o Anglię latał z lotniska Kenley na Hurricane'ach I. Uzyskał wspaniały wynik: 3-1-1: 30 sierpnia zestrzelił prawdopodobnie Do 215, a dzień później na pewno He 111. 4 września zniszczył Bf 110, zaś 13 września uszkodził He 111. 29 października zanotował na swym koncie kolejny pewny samolot, Do 17. Wcześniej, bo 17 października, rozbił swego Hurricane'a, który spłonął w pobliżu Hains Hill, samemu wychodząc jednak z kraksy bez uszczerbku na zdrowiu. 13 listopada 1940 r. przeniesiony został do 303 Dywizjonu Myśliwskiego im. Tadeusza Kościuszki, a 24 stycznia 1941 r. do nowo powstałego, 315 Dywizjonu Myśliwskiego "Dęblińskiego". 20 marca 1941 r. został awansowany na porucznka.

19 sierpnia 1941 r. lecąc w eskorcie bombowców atakujących cele we Francji, zestrzelił Bf 109, zapalając go w powietrzu. Nieco ponad miesiąc później, 21 września, lecąc w podobnej misji (nad Gosnay we Francji), stoczył nierówną walkę z Messerschmittami, zapędzając się aż nad Anglię. Został zestrzelony nad Kanałem La Manche, w pobliżu Dover i prawdopodobnie wyskoczył na spadochronie. Jego ciało zostało odnalezione na francuskiej plaży w pobliżu Dieppe i pochowane na cmentarzu kościelnym w Quiberville. Porucznik (Flying Officer) Tadeusz Nowak odznaczony był Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 8994), trzykrotnie Krzyżem Walecznych oraz Polową Odznaką Pilota.

Data Samolot Jednostka Zniszczony
na pewno
Zniszczony
prawdo-
podobnie
Uszkodzony
02.09.1939 P.11c 121 eskadra 1/2 x He 111    
30.08.1940 Hurricane I, SW-[?] (P2883) 253 squadron RAF   Do 215  
31.08.1940 Hurricane I, SW-[?] (P2883) 253 squadron RAF He 111    
04.09.1940 Hurricane I, SW-[?] (P2883) 253 squadron RAF Bf 110    
13.09.1940 Hurricane I, SW-[?] (N2455) 253 squadron RAF     He 111
29.10.1940 Hurricane I, SW-[?] (V6637) 253 squadron RAF Do 17    
19.08.1941 Spitfire II, PK-T (P7839) 315 dywizjon Bf 109    
   
Razem
4 i 1/2
1
1

Wojciech Zmyślony

Źródła:
fotografia ze zbiorów pana Stanisława Skalskiego (dzięki uprzejmości pana Wojciecha Sankowskiego)
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Cynk J. B., Polskie lotnictwo myśliwskie w boju wrześniowym, AJ-Press, Gdańsk 2000
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Pawlak J., Polskie eskadry w wojnie obronnej, WKiŁ, Warszawa 1991
Zieliński J., Lotnicy polscy w Bitwie o Wielką Brytanię, Oficyna Wydawnicza MH, Warszawa 2000