316 Dywizjon Myśliwski "Warszawski"



Hurricane'y używane były w 316 dywizjonie w 1941 r. przez prawie osiem miesięcy, jednak zachowało się stosunkowo niewiele fotografii tych samolotów z literami "SZ".

Trójka pilotów 316 dywizjonu przed Hurricanem - od lewej: por. Bolesław Rychlicki, por. Roman Nartowicz, por. Tadeusz Sawicz. Pembrey, marzec 1941 r.

Drugi z kolei polski dowódca dywizjonu, kpt. Wacław Wilczewski na lotnisku Church Stanton. Jesień 1941 r.

Kpt. Wilczewski, w tle Hurricane.

Spitfire V SZ-E (AD130), na którym por. Bernard Buchwald został zestrzelony 12 kwietnia 1942 r. przez Fw 190 nad Francją i lądował przymusowo na plaży koło Calais.

Inna, także wykonana przez niemieckich żołnierzy, fotografia Spitfire'a Buchwalda na plaży koło Calais.

Dekoracja pilotów 316 dywizjonu Krzyżami Walecznych przez gen. Sikorskiego - pierwszy z prawej ppor. Mieczysław Wyszkowski, za Sikorskim stoi kpt. Stefan Janus. Northolt, 3 maja 1942 r.

Trzeci dowódca "Warszawiaków" - kpt. Aleksander Gabszewicz. Zdjęcie pochodzi z dużo późniejszego okresu (Gabszewicz już w stopniu majora), jednakże na piersi pilota wciąż widać odznakę 316 dywizjonu.

Ppłk Jerzy Bajan w battledressie. Ten legendarny zwycięzca Challenge'u mimo niesprawnej ręki i wysokiego stopnia zgłosił się ochotniczo do odbywania lotów w 316 dywizjonie jako zwykły pilot i służył tam od stycznia do maja 1942 r.

8 stycznia 1943 r. st. sierż. Stefan Sztuka lądował na tym Spitfirze przymusowo.

St. sierż. Alfred Włodarski na Skrzydle Spitfire'a IX z oznaczeniem zestrzelenia, godłem kobiety i imieniem "Frania". Northolt, wiosna 1943 r.

Włodarski przed jednym z budynków 316 dywizjonu z wymalowanym godłem i napisem "CITY OF WARSAW".

Spitfire IX SZ-G (BS433) po wypadku kpt. Jana Falkowskiego 11 czerwca 1943 r.

Spitfire V w locie dnia 6 sierpnia 1943 r. Mimo posiadania liter kodowych 316 dywizjonu maszyna ta - SZ-X (BL479) - należała do klucza dowództwa stacji Northolt. Autorem fotografii jest Charles E. Brown.

Por. Kazimierz Zielonka przed Mustangiem.

Dowódca dywizjonu kpt. Bohdan Arct przy osobistym samolocie.

Od lewej: por. Stanisław Marcisz, kpt. Bohdan Arct (dowódca dywizjonu) oraz por. Longin Majewski. Na Mustangu widoczne godło dywizjonu oraz proporczyk Squadron Leadera (jest to być może Mustang III SZ-A, osobista maszyna Arcta).

Dowódca jednej z eskadr, por. Stanisław Marcisz przed Mustangiem. Lato 1944 r.

Piloci 316 dywizjonu, od lewej: por. Tadeusz Karnkowski, por. Zygmunt Nentwich, por. Janusz Walawski, mjr Kazimierz Rutkowski (dowódca III Skrzydła Myśliwskiego), por. Antoni Cholajda i plut. Aleksander Pietrzak przed Mustangiem III SZ-W. Zdjęcie wykonane w Coltishall po walce, jaką ci piloci odbyli 18 października 1944 r. nad duńskim Ålborgiem z Messerschmittami Bf 109. Zgłosili wtedy sześć zestrzelonych samolotów.

Kołujące Mustangi III z pomalowanymi na czerwono-biało kołpakami śmigła. Andrews Field, 1945 r.

6 marca 1945 r. Andrews Field (przygotowania do wizyty gen. Władysława Andersa).

Mustang III z napisem "Lily" - inne zdjęcie z serii wykonanych 6 marca 1945 r.

Grupowa fotografia personelu latającego "Warszawiaków" - piąty od prawej siedzi dowódca, kpt. Michał Cwynar. Andrews Field, 3 października 1945 r.

Mustang III na lotnisku Wick, początek 1946 r.

Kpt. Janusz Franckiewicz (z prawej) przed Mustangiem III na szkockim lotnisku Wick, początek 1946 r.

Sierż. Florian Skowroński, pilot 316 dywizjonu, przydzielony do jednostki na początku 1945 r.

Mustang III SZ-M, wiosna 1945 r. (rys. Andrzej M. Olejniczak).

Odznaka pilota - tzw. gapa - należąca do por. Zdzisława Przygodzkiego, służącego w 316 dywizjonie od 3 marca 1942 r. do jego śmierci w locie bojowym 8 września 1944 r.

Odznaka 316 Dywizjonu Myśliwskiego "Warszawskiego".


Źródła:
fotografie ze zbiorów: pana Jarosława Bartkowiaka, pana Stanisława Bochniaka, pana Bernarda Buchwalda, pana Andrzeja Olejniczaka, pani Martyny Skibińskiej, pana Grzegorza Sojdy, pana Wilhelma Ratuszyńskiego (dzięki uprzejmości pana Wojciecha Sankowskiego), pana Jacka Szczyrby, pana Krzysztofa Tyszki
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002