309 Dywizjon Myśliwski "Ziemi Czerwieńskiej"



Lysander III z początku 1941 r., lotnisko Renfrew.

Pogrzeb poległych żołnierzy personelu naziemnego po niemieckich nalotach na Glasgow (12, 13, 14 marca 1941 r.).

Lysander 309 dywizjonu sfotografowany w marcu 1941 r. w Renfrew.

Wizyta prezydenta Raczkiewicza w 309 dywizjonie, kwiecień 1941 r.

Personel naziemny przy sprzęcie radiowym - pierwszy z prawej pchor. Józef Krzywonos (uczeń ostatniego przedwojennego rocznika SPL Grupy Technicznej).

Lotnisko Dunino i niesławne namioty, w których personel dywizjonu mieszkał od maja 1941 r. do listopada 1942 r. (!)

Dwaj lotnicy przy ciężarówkce 309 dywizjonu, oznaczonej kokardą RAF jak i polską szachownicą.

Załoga przed Lysanderem I.

Personel naziemny dywizjonu pozujący przy Lysanderze III, 1941 r.

Mustang I, obok kpt. Janusz Lewkowicz. 10 listopada 1942 r.

Mustang I, wiosna 1943 r.

Klucz Mustangów I.

Hurricane II, szturmowa wersja uzbrojona w cztery działka 20 mm.

Mustang I w locie rozpoznawczym nad morzem, w kabinie kpt. Jerzy Gołko (potem dowódca dywizjonu).

Grupa pilotów - fotografię wykonano 8 listopada 1944 r.

Mustangi III. Drem, grudzień 1944 r.

Zbliżenie na maszyny widoczne na sąsiednim zdjęciu.

Mustang III, grudzień 1944 r.

Chor. Antoni Murkowski w kabinie swej maszyny z oznaczeniami zwycięstw.

Kpt. Antoni Polek w runsztunku bojowym przed Mustangiem III Dywizjonu "Ziemi Czerwieńskiej".

Ppor. Zygmunt Jaeschke należał do najmłodszego pokolenia polskich myśliwców latających na wojnie. Urodzony w 1922 r., we wrześniu 1939 r. uciekł z Polski wraz z bratem i kolegami z gimnazjum.

Por. Jerzy Mencel, który zestrzelił 9 kwietnia 1945 r. odrzutowego Me 262.

Por. Władysław Śliwiński przy Mustangu III z literami "WC".

Mechanicy 309 dywizjonu przy pracy nad potężnym silnikiem Mustanga, z prawej por. Zygmunt Jaeschke.

Mustang III z godłem 309 dywizjonu oraz szachownicą z napisem "POLAND" umieszczonym powyżej niej (w innych dywizjonach Mustangów napis umieszczano zwykle pod szachownicą).

Od lewej - na silniku: W. Klawe, A. Murkowski, T. Kulecki, E. Loska, Kamiński, J. Mozołowski; środkowy rząd: M. Befinger, F. Kubica, S. Czerni; dolny rząd: T. Turek, Z. Jaeschke, S. Zagroba, Zajchowski, S. Birtus, NN, E. Eisenbach, J. Mencel, A. Głowacki, M. Gorzula. Andrews Field, wiosna 1945 r.

Grupowa fotografia dywizjonów 133 Skrzydła Myśliwskiego i angielskiego personelu, stacjonujących razem w Andrews Field na początku 1945 r. W pierwszym rzędzie siedzą dowódcy, od lewej: dziewiąty kpt. Tadeusz Andersz (315 dywizjon), dwunasty mjr Kazimierz Rutkowski (133 skrzydło), czternasty kpt. Antoni Głowacki (309 dywizjon).

Kpt. Mieczysław Gorzula pozujący na skrzydle Mustanga III WC-V (FZ111), na którym 9 kwietnia 1945 r. zestrzelił odrzutowego Me 262. Na nosie maszyny widoczne jest godło przedstawiające skąpo ubraną kobietę z telefonem w ręku z napisem "Jean".

Personel naziemny i piloci obok Mustanga. Z lewej strony widać srebrzyste zbiorniki z paliwem, doczepiane do samolotów przed długodystansowymi lotami.

Grupowa fotografia personelu 309 dywizjonu wykonana w Andrews Field 16 lipca 1945 r., w dniu zmiany dowódcy jednostki. Siedzą kpt. Henryk Pietrzak (z lewej, nowy dowódca) i kpt. A. Głowacki (z prawej, poprzedni dowódca). Pierwszy z lewej sierż. pchor. Edward Hanka.

Formacja Mustangów "Ziemi Czerwieńskiej" na tle angielskiego nieba. Lata 1944-1945.

Od lewej: por. Kazimierz Karaszewski, por. Roman Jarema, NN, ppłk Jacek Piotrowski, NN, NN, por. Sergiusz Czerni przy Mustangu III WC-U pozbawionm kamuflażu, w naturalnym kolorze blachy duralowej. Nad głową oficera trzeciego od lewej widać namalowane na samolocie godło dywizjonowe.

Grupowa fotografia dywizjonu, od lewej - ostatni rząd: ppor. J. Lewandowski, Radkiewicz, ppor. L. Kruś, por. S. Czerni, sierż. pchor. E. Hanka, por. K. Zielonka, ppor. Z. Jaeschke, ppor. S. Zaufel, plut. R. Godlewski, st. sierż. P. Gallus, plut. S. Zagroba, sierż. T. Kulecki, plut. E. Eisenbach, sierż. E. Loska, plut. B. Czerwiński, plut. T. Wiśniewski; środkowy rząd: plut. S. Świecicki, plut. A. Sulikowski, st. sierż. A. Murkowski, sierż. S. Kogut, plut. J. Podolski; przedni rząd: ppor. Z. Stankiewicz, kpt. K. Budzik, F/Lt Lewis, por. J. Polak, kpt. H. Pietrzak, por. S. Birtus, Brytyjczyk F/O Cutting, por. Cz. Gierycz, por. J. Mozołowski i por. T. Turek. Coltishall, koniec września 1945 r.

Kwatera mieszkalna w blaszanym baraku na stacji RAF Coltishall. Pierwszy z lewej siedzi kpt. Henryk Pietrzak, ostatni dowódca dywizjonu (od lipca 1945 r. do rozwiązania).

Chor. Antoni Murkowski (z lewej) oraz ppor. Zygmunt Jaeschke z 309 dywizjonu przed łącznikowym Austerem, którym co niedzielę kapelan 133 Skrzydła Myśliwskiego "wożony" był na msze do innych stacji RAF. Samolot pilotowali zwykle Jaeschke i por. Kazimierz Zielonka.

Widok przez okno jednego z zabudowań stacji Coltishall, ostatniego lotniska 309 dywizjonu.

Mustangi z literami "WC" w Coltishall (litery "CS" to kod bazy) po wojnie. Z prawej słabo widoczny osobisty Mustang ŻW (FB217) mjr. Walerego Żaka (dowódcy 133 Skrzydła).

Powojenny treningowy lot 309 dywizjonu. Wśród lecących maszyn doskonale widać ŻW mjr. Żaka.

Kpt. Mieczysław Galicki w kabinie Mustanga (w okresie powojennym).

Pieczęć dywizjonu.

Okładka legitymacji do odznaki dywizjonu.

Wnętrze legitymacji do odznaki należącej do sierż. pchor. pil. Edwarda Hanki, który w 309 dywizjonie służył od 11 maja 1945 r. do rozwiązania jednostki.

Odznaka 309 Dywizjonu Myśliwsko-Rozpoznawczego "Ziemi Czerwieńskiej".


Źródła:
fotografie ze zbiorów: pana Wacława Bukowskiego, pana Zygmunta Jaesche (dzięki uprzejmości pana Franciszka Grabowskiego), pana Marka Knighta, pana Józefa Krzywonosa, pana Wojciecha Sankowskiego, pana Krzysztofa Tyszki
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002
Galicki M., 318 Dywizjon Myśliwsko-Rozpoznawczy, Dom Wydawniczy Babicz, Harasimowicz i S-ka, Poznań 1996