305 Dywizjon Bombowy "Ziemi Wielkopolskiej"



Ołtarz, jaki ustawiono w jednym z hangarów w bazie RAF Syerston przed uroczystymi obchodami Święta Niepodległości 11 listopada 1940 r. Jak zwykle w takich wypadkach, udekorowano go m.in. lotniczymi emblematami polskimi i brytyjskimi (orzeł z husarskimi skrzydłami oraz litery RAF w wieńcu).

Posiłki w czasie Bożego Narodzenia były jedną z nielicznych okazji, podczas których oficerowie jedli ramię w ramię z podoficerami. Na zdjęciu wigilijna kolacja spożywana przez polskich lotników w bazie RAF Syerston 24 grudnia 1940 r.

27 stycznia 1941 r. dwa polskie dywizjony stacjonujące w bazie RAF Syerston zostały zaszczycone wizytą króla Jerzego VI i jego małżonki, Elżbiety. Przybyłą samochodem królewską parę przywitała na miejscu śnieżna pogoda.

Wręczenie kwiatów i przywitanie królowej Elżbiety przez dowódców 304 dywizjonu, ppłk. pil. Piotra Dudzińskiego (z prawej), oraz dowódcę 305 dywizjonu, ppłk. naw. Jana Jankowskiego.

Uroczystość z udziałem króla i królowej odbyła się we wnętrzu hangaru, gdzie przeprowadzono m.in. defiladę.

Załoga sierż. pil. Kazimierza Mruka w towarzystwie mechaników przed Wellingtonem IC SM-B. Syerston, pierwsza połowa 1941 r.

Personel eskadry "A" 305 dywizjonu sfotografowany przed Wellingtonem IC. Na przedniej wieżyczce samolotu widoczny pies Ciapek. W pierwszym rzędzie z laską siedzi dowódca dywizjonu, mjr pil. Bohdan Kleczyński. Zdjęcie wykonano w bazie RAF Lindholme pod koniec lipca lub na początku sierpnia 1941 r.

Wykonane przy tej samej okazji zdjęcie personelu eskadry "B", pozującej również na tle Wellingtona IC z Ciapkiem na wieżyczce. Drugi na prawo od mjr. Kleczyńskiego (ponownie z laską) siedzi dowódca eskadry, kpt. pil. Szczepan Ścibior.

Lotnicy 305 dywizjonu obserwują i fotografują przelatujące samoloty. 1941-1942 r.

Dekoracja lotników 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej" przez Inspektora Sił Powietrznych, gen. bryg. obs. Stanisława Ujejskiego. W rzędzie dekorowanych pierwszy z lewej mjr pil. Robert Beill (dowódca dywizjonu). W drugim rzędzie czwarty od prawej por. naw. Mieczysław Gorzeński. Lindholme, 21 listopada 1941 r.

Interesująca fotografia kpt. pil. Stefana Sznidla w kabinie Wellingtona, wykonana "od spodu". 1941-1942 r.

Od lewej: kpt. naw. Kazimierz Joszt, kpt. pil. Stefan Sznidel, plut. pil. Bronisław Sołtysiak, NN, NN, plut. rtg. Kazimierz Pasich - załoga 305 dywizjonu po dekoracji Krzyżami Walecznych. W tle widoczny Wellington II SM-O (W5573).

Kpt. pil. Stefan Sznidel (z lewej) i plut. pil. Bronisław Sołtysiak po dekoracji Krzyżem Walecznych.

Pierwsze święto 305 dywizjonu, w czasie której miały miejsce m.in. uroczysta msza święta oraz dekoracja lotników. Na zdjęciu widoczne hangary stacji Lindholme oraz Wellington II SM-A (W5590). 25 kwietnia 1942 r.

Dekoracja sierż. pil. Alojzego Gusowskiego Krzyżem Walecznych (po raz drugi) przez gen. bryg. obs. Stanisława Ujejskiego, Inspektora Sił Powietrznych. Lindholme, 25 kwietnia 1942 r.

Załoga i personel naziemny przed Wellingtonem II SM-N (Z8339) "Nana" - od lewej: plut. strz. Kazimierz Ardelli, por. naw. Henryk Jankiewicz, sierż. strz. Marian Świderski, por. strz. Stefan Madejczyk, NN, NN (obaj personel naziemny), sierż. pil. Alojzy Gusowski. Czterech z tych lotników poległo w nalocie na Emden nocą z 19 na 20 czerwca 1942 r.

Zbiorowe zdjęcie oficerów służących w 305 dywizjonie w 1942 r.

Sierż. pil. Henryk Kwiatkowski przy ogonie "swojego" Wellingtona IV SM-G (Z1378).

Wellington IV SM-G "G jak George" (Z1378), na którym w okresie jesień 1942 r. - lato 1943 r. latała załoga sierż. Henryka Kwiatkowskiego.

Kolejne ujęcie maszyny SM-G (Z1378).

Kolejne zdjęcie maszyny "G for George". Na pierwszym planie spalinowy ciągnik, używany przez personel naziemny na lotniskach.

Przegląd silników w samolocie Wellington IV. Zwraca uwagę ostrzegawczy napis "UWAGA NA ŚMIGŁO", malowany na wszystkich samolotach. Mimo to w 305 dywizjonie miał miejsce wypadek, w którym potrącony wirującą łopatą śmigła lotnik zmarł.

Inspektor Sił Powietrznych gen. obs. Stanisław Ujejski po dekoracji w szpitalu ciężko rannego strzelca st. szer. Brunona Godlewskiego, który w walce z nocnym myśliwcem podczas nalotu na Essen nocą z 5 na 6 marca 1943 r. stracił obie ręce. Haymeads Emergency Hospital, 2 kwietnia 1943 r.

St. szer. strz. Brunon Godlewski (na zdjęciu z protezą) pozuje ze swym pilotem, sierż. Kazimierzem Artymiukiem, wiosna-lato 1943 r.

Maskotka dywizjonowa, pies Ciapek na karabinach maszynowych tylnej wieżyczki Wellongtona.

Inne z serii zdjęć Ciapek na kaemach, widoczna obroża na szyi psa.

Pies Ciapek sfotografowany tym razem na bombie, na której kredą wymalowano hasło "Na Berlin!!!".

Msza z okazji drugiego święta 305 dywizjonu. Hemswell, 25 kwietnia 1943 r.

Grupa lotników 305 dywizjonu odznaczonych Distinguished Flying Medal oraz dowódca dywizjonu, mjr pil. Tadeusz Czołowski (trzeci z lewej z przodu). Na mundurach większości widoczne są odznaki 305 dywizjonu. Hemswell, pierwsza połowa 1943 r.

Personel latający i naziemny 305 dywizjonu pozujący przed mesą sierżancką. W pierwszym rzędzie foteli jako pierwszy z prawej siedzi sierż. mech. Roman Konatkiewicz. Ingham, 1943 r.

Przy nosie Mosquito FB.VI załoga por. pil. Karol Rach (z prawej) i por. naw. Jan Paradysz. Pierwsze miesiące 1944 r.

Mosquito FB.VI z wymalowanymi oznaczeniami licznych odbytych misji (na dziobie, obok szachownicy) oraz pasami inwazyjnymi, malowanymi po lądowaniu w Normandii i zakrywającymi litery dywizjonowe SM. Druga połowa 1944 r.

Grupa personelu naziemnego pozująca przed nosem Mosquito FB.VI SM-L. Drugi od lewej oparty o kierownicę roweru stoi st. sierż. mech. Roman Konatkiewicz. Lotnisko Epinoy, 28 maja 1945 r.

Grupa personelu naziemnego pozująca przed nosem Mosquito FB.VI. Czwarty od lewej stoi st. sierż. mech. Roman Konatkiewicz (z przewieszoną przez ramię płachtą). Lotnisko Wahn, lipiec 1946 r.

Pożegnalne piwo w Volkel, na krótko przed przenosinami na lotnisko Gilze-Rijen. Pierwszy z prawej sierż. Gabriel Miłosz (fotograf 305 dywizjonu, któremu zawdzięczamy większość zachowanych zdjęć z jednostki), drugi z prawej st. sierż. mech. Roman Konatkiewicz. Początek września 1945 r., Volkel.

Przedwojenny obserwator por. Mieczysław Saferna, latający w składzie 305 dywizjonu jako przedni strzelec. Poległ w nalocie na Akwizgran nocą z 5 na 6 sierpnia 1941 r.

Por. (potem kpt.) Mieczysław Gorzeński (drugi od lewej) oraz kpt. Brunon Okoński (drugi od prawej) w towarzystwie kolegów. Obaj byli przedwojennymi obserwatorami 5 pułku lotniczego, jednak w Anglii latali jako strzelcy. Okoński zginął jako jedyny lotnik z załogi sierż pil. Jana Mikszo nocą z 9 na 10 lipca 1941 r., zaś Gorzeński poległ z załogą por. pil. Jana Orzechowskiego w nocy z 26 na 27 lutego 1942 r. Zdjęcie z lata-jesieni 1940 r.

Plut. strz. Wacław Pilarski w battledressie z brytyjskimi "skrzydłami" strzelca pokładowego (litery "AG" w wieńcu ze skrzydłem). Lotnik ten poległ nocą z 31 października na 1 listopada 1942 r. jako członek załogi por. pil. Andrzeja Rogowskiego. Jego samolot - Wellington IV SM-O (Z1279) - został zestrzelony do morza podczas minowania wód w rejonie Lorient.

Sierż. pil. Franciszek Bakalarski, latający w składzie 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej" od października 1943 r. do października 1944 r. na Mosquito.

Kpr. (potem plut.) Stanisław Prusiński, ochotnik z Brazylii i zarazem jeden z najmłodszych lotników Polskich Sił Powietrznych służących w oddziałach liniowych (urodził się 18 listopada 1925 r.) trafił do 305 dywizjonu pod koniec 1943 r., jeszcze przed ukończeniem 18 roku życia.

Najbliżsi poległych lotników często dowiadywali się o ich śmierci dopiero wiele lat po fakcie. Na skanie odpowiedź Polskiego Czerwonego Krzyża w Londynie na zapytanie o losy por. Mieczysława Saferny, zawierająca informację o jego stopniu, numerze ewidencyjnym oraz dacie zgonu.

Dyplom Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari nadanego por. Mieczysławowi Safernie.

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 9131 wręczony por. Safernie.

Pieczęć dywizjonu.

Odznaka 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej" nadana por. pil. Franciszkowi Kuli.


Źródła:
fotografie ze zbiorów: Muzeum Miejskiego w Zabrzu (dzięki uprzejmości rodziny lotnika i pana Zbigniewa Gołasza), pani Irene Artymiuk (dzięki uprzejmości pani Lucyny Artymiuk), pana Marka Główczyka, pani Olgi Jankiewicz, pana Krzysztofa Kowalkowskiego, pani Danieli Kwiatkowskiej (dzięki uprzejmości pana Wojciecha Sankowskiego), pana Mariusza Kałużnego, pana Krzysztofa Mruka, pana Stanisława Prusińskiego (dzięki uprzejmości pana Piotra Kamody), pana Macieja Pytki, pana Stanisława Śnieżko, pani Teresy Żaroń
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002