

















|
Cmentarz komunalny w West-Terschelling (Holandia)
Sekcja grobów wojennych Wspólnoty Brytyjskiej na cmentarzu w West-Terschelling mieści groby poległych w morzu, których ciała na brzeg wyspy Terschelling (w archipelagu Wysp Fryzyjskich) wyrzuciły fale. Pochowano tam pięciu polskich lotników. Chronologicznie pierwszym był kpt. Lech, nawigator z załogi Wellingtona IV BH-E (Z1215) z 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej", która nocą z 19 na 20 czerwca 1942 r. wystartowała z zadaniem bombardowania Emden. Samolot nie powrócił do bazy, rozbijając się w Morzu Północnym. Poza Lechem polegli: sierż. pil. Czesław Dziekoński, plut. pil. Ludwik Michalski, plut. rtg. Stanisław Wardyński, mjr strz. Antoni Szyszkowski oraz ppor. strz. Stefan Neulinger (ciał czterech z nich nie odnaleziono, Dziekoński spoczął na cmentarzu w Niemczech).
Por. Dubas był dowódcą załogi Wellingtona IV GR-D (Z1345), biorącego nocą z 22 na 23 czerwca 1942 r. udział w nalocie na Emden. Ok. godz. 1.40 samolot został zestrzelony przez niemiecką obronę przeciwlotniczą i rozbił się na północny zachód od wyspy Terschelling. Zginęła cała załoga, poza Dubasem: por. naw. Wacław Michalik, kpr. rtg. Kazimierz Kapa, plut. strz. Zdzisław Twarkowski oraz kpr. strz. Alojzy Meller. Pochowani zostali na innych cmentarzach w Holandii.
Kolejnym spoczywającym w West-Terschelling Polakiem jest legendarny zdobywca Atlantyku, płk Skarżyński. Jako polski dowódca (senior officer) stacji RAF Lindholme wziął udział w nalocie na Bremę nocą z 25 na 26 czerwca 1942 r., będąc drugim pilotem załogi 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej". W drodze do celu, na wysokości holenderskiego wybrzeża, awarii uległ lewy silnik Wellingtona II SM-R (Z8528). Załoga zdecydowała się zawrócić w stronę Anglii. Lecący na jednym silniku Wellington nie był w stanie utrzymać wysokości, w rezultacie czego przymusowo wodował na Morzu Północnym, ok. 65 kilometrów na wschód od Great Yarmouth. Utonął jedynie Skarżyński, reszta załogi przeżyła i została uratowana przez łódź motorową. Byli to: pierwszy pilot ppor. Józef Szybka, kpt. naw. Kazimierz Nowak, plut. rtg. Wacław Szmidt oraz kpt. strz. Kazimierz Rudowski.
Nocą z 11 na 12 maja 1943 r. poległa załoga Halifaksa II NF-P (DT627) z polskiej eskadry "C" 138 squadronu RAF, wykonująca lot z zadaniem zrzutu zaopatrzenia dla holenderskiego ruchu oporu. Samolot nie powrócił do bazy, nieznane są okoliczności tej straty. Ciała obu pilotów - pierwszego, kpt. Polnika, oraz drugiego, st. sierż. Wojny - spoczęły w West-Terschelling. Nawigator por. Jerzy Polkowski, bombardier sierż. Jerzy Kuczak oraz mechanik pokładowy sierż. Edward Piątkowski zaginęli w morzu, zaś strzelec sierż. Piotr Bednarski oraz radiotelegrafista sierż. Karol Germasiński spoczęli na innych cmentarzach w Holandii.
| Stopień |
Numer służbowy |
Nazwisko, imię |
Data śmierci |
Jednostka |
| por. pil. (F/O) |
P-0932 |
Dubas Zbigniew |
22/23.06.1942 |
301 dywizjon |
| kpt. naw. (F/O) |
P-1433 |
Lech Eugeniusz |
19/20.06.1942 |
300 dywizjon |
| por. pil. (F/Lt) |
76792 |
Polnik Jan |
11/12.05.1943 |
138 squadron RAF |
| płk pil. (W/Cdr) |
P-1252 |
Skarżyński Stanisław |
25/26.06.1942 |
RAF Lindholme |
| st. sierż. pil. (F/Sgt) |
784743 |
Wojno Bronisław |
11/12.05.1943 |
138 squadron RAF |
| |
Razem |
5 |
|
|
Wojciech Zmyślony
|
Widok na lewą stronę cmentarza. |
Widok na rzędy grobów, w tym na trzy nagrobki polskich lotników, wyróżniające się pięciokątnym kształtem. |
Pomnik w formie krzyża-miecza ("Cross of Sacrifice") stojący w centrum cmentarza. |
Grób por. pil. Zbigniewa Dubasa. |
|
Grób kpt. naw. Eugeniusza Lecha. |
Grób por. pil. Jerzego Polnika. |
Grób płk. pil. Stanisława Skarżyńskiego. |
Grób st. sierż. pil. Bronisława Wojno. |
|

|
Źródła:
fotografie autorstwa pana Miłosza Rusieckiego
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006
|