

















|
Janusz Walawski
Janusz Walawski urodził się 25 lutego 1917 r. we wsi Elbrus u podnóża najwyższego szczytu Kaukazu. W 1926 r. przyjechał do Polski, wychowywał się w majątku Hamarnia na Wołyniu. W 1938 r. zdał maturę w gimnazjum w Łukowie. Następnie wstąpił do wojska. Od końca września do grudnia 1938 r. przebywał na kursie unitarnym dla podchorążych przy 9 Dywizji Piechoty w Siedlcach. 3 stycznia 1939 r. przyjęty został do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie, gdzie do lata 1939 r. otrzymał podstawowe wyszkolenie pilotażowe. Po wybuchu wojny został ewakuowany z grupą podchorążych na wschód, jednakże 9 września opuścił ją. Zdobywszy samolot "Czapla" skierowany został jako pilot łącznikowy do 21 Dywizji Piechoty Górskiej. Po jej kapitulacji 20 września Nowym Siołem odleciał na swym LWS-3 w stronę Rumunii, jednakże został zestrzelony przez radziecką kolumnę pancerną w rejonie Trębowli. Dostał się do niewoli, jednakże 23 września zbiegł. Próbował pieszo przedostać się do Rumunii, jednakże okazało się to niemożliwe. Ruszył więc na północ i 15 listopada 1939 r. przeszedł na Litwę. Pozostał na niej do czasu zdobycia paszportu i wiz, to jest do 10 stycznia 1940 r. Następnie dotarł do Rygi na Łotwie, skąd samolotem udał się do Sztokholmu. W Szwecji zgłosił się jako ochotnik do fińskiego lotnictwa, gdzie mógłby walczyć przeciwko Związkowi Radzieckiemu, jednakże z powodu braku sprzętu ostatecznie nie latał z Finami. Po zawarciu porozumienia 12 marca 1940 r., kończącego wojnę zimową, wyjechał przez Danię, Holandię i Belgię do Francji.
Walawski trafił do Centrum Wyszkolenia Lotnictwa w Lyon-Bron, gdzie do rozpoczęcia działań zbrojnych na froncie zachodnim nawet nie zaczął szkolenia. W czerwcu 1940 r. został ewakuowany z personelem CWL na zachód i po kapitulacji Francji odpłynął statkiem do Anglii. Na rozpoczęcie treningu na brytyjskim sprzęcie czekał tam ponad 10 miesięcy. 5 maja 1941 r. skierowany został na dwutygodniowy kurs sprawdzający do 1 PFTS w Hucknall, następnie 24 maja rozpoczął w 8 SFTS w Montrose kurs pilotażu podstawowego. 17 sierpnia 1941 r. przydzielony został na praktykę do 2 SS w Yatesbury, szkoły dla radiotelegrafistów. Po wylataniu odpowiedniej liczby godzin i zdobyciu doświadczenia w pilotażu, 23 grudnia 1941 r. skierowany został do 58 OTU w Grangemouth na przeszkolenie myśliwskie, które zakończył 2 marca 1942 r. Po tygodniowym urlopie przydzielony został do 317 Dywizjonu Myśliwskiego "Wileńskiego". 28 kwietnia 1942 r. nad St. Omer zaatakował w przelocie Focke-Wulfa, którego zgłosił następnie jako uszkodzonego. Kolejne zwycięskie meldunki złożyć mógł dopiero 24 czerwca 1943 r., kiedy to w przeciągu 15 minut walcząc na północ od Brestu kolejno z dwoma Fw 190 każdego z nich uszkodził. 6 września tego roku w locie bojowym w osłonie bombowców zestrzelił na północny zachód od Amiens Bf 109, który chwilę wcześniej zestrzelił angielskiego Spitfire'a (według raportu Walawskiego - Spitfire'a VII).
2 stycznia 1944 r. Walawski przeniesiony został do 316 Dywizjonu "Warszawskiego", a 15 kwietnia 1944 r. odszedł na odpoczynek do 61 OTU w Rednal jako instruktor pilotażu myśliwskiego. 8 sierpnia 1944 r. otrzymał z powrotem posting do "Warszawiaków", którzy przezbrojeni zostali nieco wcześniej ze Spitfire'ów na Mustangi. Na amerykańskich myśliwcach Walawski osiągnął w końcowych miesiącach wojny swe największe sukcesy: 18 października 1944 r. w locie nad Aalborgiem w Danii zestrzelił dwa Messerschmitty Bf 109. 12 grudnia 1944 r. nad Dortmund zestrzelił kolejnego Messerschmitta i było to ostatnie oficjalnie zaliczone 316 dywizjonowi zwycięstwo powietrzne w II wojnie światowej. Walawski dalej latał za sterami Mustangów z literami "SZ" na kadłubie, 5 kwietnia 1945 r. obejmując dowództwo jednej z eskadr.
20 maja 1945 r. odbywał podróż samochodem z Londynu do Coltishall we wschodniej Anglii, gdzie stacjonował wówczas 316 dywizjon. Koło miasteczka Mildenhall, na skrzyżowaniu dróg Thetford-Newmarket oraz Littleport-Bury St. Edmunds, jego samochód zderzył się z amerykańską ciężarówką. Ciężko rannego lotnika zabrano do West Suffolk Hospital w miejscowości Bury St. Edmunds, gdzie zmarł tego samego dnia. Porucznik (Flight Lieutenant) Janusz Walawski pochowany został na Cmentarzu Lotników Polskich w Newark-on-Trent. W czasie służby w Polskich Siłach Powietrznych w Anglii wykonał 120 lotów bojowych. W uznaniu męstwa odznaczony został Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 10785), trzykrotnie Krzyżem Walecznych, Polową Odznaką Pilota oraz brytyjskim Distinguished Flying Cross.
| Data |
Samolot |
Jednostka |
Zniszczony na pewno |
Zniszczony prawdo- podobnie |
Uszkodzony |
| 28.04.1942 |
Spitfire VB, JH-P (AR340) |
317 dywizjon |
|
|
Fw 190 |
| 24.06.1943 |
Spitfire VB, JH-T (AB198) |
317 dywizjon |
|
|
Fw 190 |
| 24.06.1943 |
Spitfire VB, JH-T (AB198) |
317 dywizjon |
|
|
Fw 190 |
| 06.09.1943 |
Spitfire VB, JH-[?] (EP661) |
317 dywizjon |
Bf 109 |
|
|
| 18.10.1944 |
Mustang III, SZ-V (HB855) |
316 dywizjon |
Bf 109 |
|
|
| 18.10.1944 |
Mustang III, SZ-V (HB855) |
316 dywizjon |
Bf 109 |
|
|
| 12.12.1944 |
Mustang III, SZ-V (FZ194) |
316 dywizjon |
Bf 109 |
|
|
| |
|
Razem |
4 |
0 |
3 |
|