

















|
Edward Pilch
Edward Roman Pilch urodził się 25 lutego 1915 r. w Jaśle na Podkarpaciu. W rodzinnym mieście uczęszczał do gimnazjum, gdzie w 1934 r. uzyskał maturę. Jesienią tego roku przeszedł kurs unitarny w podchorążówce piechoty, a na początku 1935 r. przyjęty został do Szkoły Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie. Ukończył ją 15 października 1937 r. jako podporucznik pilot ze specjalnością myśliwską. Otrzymał przydział do 123 eskadry w 2 pułku lotniczym w Krakowie, wyposażonej w P.7 - "siódemki".
W lipcu 1938 r. przeniesiony został do 122 eskadry, gdzie z czasem objął stanowisko zastępy jej dowódcy, kpt. Mieczysława Wiórkiewicza. W eskadrze pozostał do rozpoczęcia wojny - 31 sierpnia 1939 r. wyruszył na polowe lotnisko do Balic. 2 września 1939 r. mianowany został po kpt. Walerianie Jasionowskim oficerem taktycznym III/2 Dyonu Myśliwskiego. Wraz z upływem czasu przesuwał się z krakowskimi eskadrami najpierw na północny, a potem na południowy wschód, by dzień po agresji Związku Sowieckiego z rzutem kołowym dyonu przekroczyć granicę Rumunii. Został internowany, lecz po krótkim pobycie w obozie w Focsani zbiegł i dotarł do portu Bałczik nad Morzem Czarnym, skąd 15 października 1939 r. na pokładzie greckiego statku "Aghios Nikolaos" odpłynął do Bejrutu. Tam zaokrętował się na francuski "Ville de Strasbourg", którym 29 października dotarł do Marsylii.
Po parutygodniowym pobycie w Salon i Lyon-Bron Pilch został skierowany do wyjazdu do Anglii - przybył tam już w grudniu 1939 r. Pierwszą część 1940 r. spędził w Eastchurch ucząc się angielskich przepisów i języka. Latem przeszkolił się na Hurricane'ach w 6 OTU w Sutton Bridge, a 16 lipca 1940 r. przydzielony został do pierwszej polskiej jednostki myśliwskiej na terenie Wielkiej Brytanii - 302 Dywizjonu "Poznańskiego". Swój pierwszy samolot w bitwie o Anglię zestrzelił 15 września 1940 r., gdy podczas kolejnego startu w tym dniu 302 dywizjon przechwycił grupę Dornierów z eskortą; Pilch po długim pościgu zestrzelił u ujścia Tamizy Do 17 i Do 215 (prawdopodobnie przy weryfikacji jego zestrzeleń po wojnie jedno z tych zwycięstw ostatecznie odrzucono, gdyż na "liście Bajana" zaliczono mu tylko 2 i 1/2 zestrzeleń). Kolejnego bombowca, tym razem Ju 88, strącił trzy dni później - 18 września (także u ujścia Tamizy).
Po zakończeniu bitwy o Anglię i przeniesieniu dywizjonu do Westhampnett częstotliwość lotów spadła, w rezultacie czego do spotkań z Niemcami prawie nie dochodziło. Konto 302 dywizjonu w nowym roku otworzyli dopiero 16 lutego 1941 r. Pilch i plut. Marian Wędzik, gdy po starcie alarmowym w rejonie miasta Bongor Regis zestrzelili Ju 88 (obu lotnikom zaliczono po 1/2 zwycięstwa).
Parę dni później, 20 lutego o 9.55, Pilch w czterosamolotowym kluczu (poza nim ppor. Bronisław Bernaś, ppor. Marceli Neyder, sierż Marian Rytka) wystartował do treningowej walki powietrznej. Po osiągnięciu 20 000 stóp piloci rozpoczęli pojedynki w dwójkach. Po parunastu minutach Pilch wszedł Bernasiowi na ogon, co ten drugi uznał za koniec pierwszej walki. Próbował dołączyć na skrzydło Pilcha, który w tym momencie rozpoczął niekontrolowane nurkowanie. Nie wyszedł z niego i siedząc za sterami płonącego (samolot zapalił się w powietrzu) Hurricane'a I WX-X (R2687) rozbił się koło miejscowości Arundel.
Porucznik (Pilot Officer) Edward Pilch został pochowany na cmentarzu Chichester Cemetery w Chichester. Odznaczony był Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (nr 9265), Krzyżem Walecznych oraz Polową Odznaką Pilota.
| Data |
Samolot |
Jednostka |
Zniszczony na pewno |
Zniszczony prawdo- podobnie |
Uszkodzony |
| 15.09.1940 |
Hurricane I, WX-Z (P3086) |
302 dywizjon |
Do 17 |
|
|
| 18.09.1940 |
Hurricane I, WX-T (V7417) |
302 dywizjon |
Ju 88 |
|
|
| 16.02.1941 |
Hurricane I, WX-T (P3877) |
302 dywizjon |
1/2 x Ju 88 |
|
|
| |
|
Razem |
2 i 1/2 |
0 |
0 |
|

|
Wojciech Zmyślony
Źródła:
fotografia ze zbiorów państwa Neyderów
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Król W., Walczyłem pod niebem Londynu, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1982
Kutzner J., Zwycięstwa pilotów myśliwskich, Adiutor, Warszawa 2007
Pawlak J., Absolwenci Szkoły Orląt, Wydawnictwo Retro-Art, Warszawa 2002
|