Na samym początku istnienia, powstałe w 1943 r. lotnictwo ludowego Wojska Polskiego, posiadało tylko jedną eskadrę - 1 Samodzielną Eskadrę Lotnictwa Myśliwskiego. Była to jednostka treningowa, która początkowo na stanie posiadała tylko lekkie UT-2. Na maszyny bojowe Jak-1b, przekszałconą już w pułk jednostkę przezbrojono dopiero w lutym 1944 r. Od stycznia 1945 r. 1 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa" posiadał także na stanie Jaki-9. Drugą z polskich jednostek był 2 Pułk Nocnych Bombowców "Kraków", wyposażony według radzieckiej nomenklatury w lekkie nocne bombowce, czyli Po-2LNB. Pułk "Kraków" używał tych samolotów przez cały okres walk na froncie wschodnim. Ostatnią jednostką był 3 (wcześniej 611) Pułk Lotnictwa Szturmowego, który używał słynnych Ił-2. Poza tymi trzema pułkami, dowództwo radzieckie przydzieliło 1 Armii Wojska Polskiego także szereg innych jednostek, gdzie latali wyłącznie obywatele radzieccy (w 1 PLM większość pilotów była Polakami bądź obywatelami radzieckimi polskiego pochodzenia, zaś w 2 PNB i 3 PLSz Polacy byli zazwyczaj tylko strzelcami).

Kamuflaż wszystkich samolotów lotnictwa ludowego Wojska Polskiego był identyczny jak radzieckich, z wszystkimi niuansami. Już od początku istnienia lotnictwa na samolotach malowano polskie znaki - szachownice. Dotyczyło to zarówno samolotów pilotów polskich, jak i radzieckich (wynikało to z umowy wojskowej między dowództwami obu wojsk). Podobnie jak to miało miejsce w Anglii, szachownice były małe i umieszczane z przodu samolotu, w okolicach silnika. Były one jednak nieco większe od używanych w Anglii (bok 300-350 mm). Rolę właściwych znaków rozpoznawczych pełniły radzieckie gwiazdy - jak wynika ze zdjęć, malowane były na trzy sposoby: 1) gwiazda bez obwódki; 2) gwiazda z białą, grubą obwódką; 3) gwiazda z białą , grubą obwódką i cienką czerwoną. Radzieckie gwiazdy zniknęły, gdy 11 lipca 1945 r. gen. Połynin wydał rozkaz o przemalowaniu gwiazd na szachownice (miało to zostać wykonane do 20 lipca).

Jaki nosiły także numery z boku kadłuba - numery te były z pozoru dość przypadkowe i malowane chaotycznym systemem, np. w 3 eskadrze pułku były dwie maszyny oznaczone numerem "22" (por. Michała Jakubika i ppor. Mikołaja Chaustowicza). Nietypowe oznakowanie brało się stąd, że każda maszyna (dotyczyło to Jaków-1b) otrzymywała jako numer boczny dwie pierwsze cyfry numeru fabrycznego. Tak więc np. maszyna chor. Edwarda Chromego nosiła numer boczny "4", zaś fabryczny - 04173. Nieco inaczej było w przypadku Jaków-9. Tam decydowały dwie ostatnie cyfry numery fabrycznego (np. kpt. Oleg Matwiejew miał samolot oznaczony "86", nr fabryczny 3215686). W 2 PNB numery były różne i niezwiązane z numerem fabrycznym, natomiast w 3 PLSz maszyny 1 eskadry nosiły numery od "1" do "10", 2 eskadry od "11" do "20", 3 eskadry od "21" do "30". Istniały także dwie maszyny o numerach "31" i "32".

Najsłynniejszym samolotem 1 PLM był zapewne Jak-1b z napisem fundacyjnym. W książce "Jaki startują o świcie" były pilot 1 PLM Medard Konieczny o samolocie tym napisał: "W dalekim Władywostoku mieszkał profesor Wolf Messing, nie posiadający co prawda żadnych polskich korzeni, ale darzący nas sympatią. W grudniu 1943 roku kupił on Jaka-1b i przekazał go w darze 1 Pułkowi Lotnictwa Myśliwskiego "Warszawa". (...) Tałdykin (...) przydzielił mi Jaka profesora Messinga. Samolot nosił numer boczny 48, a na kadłubie miał napis "Dar profesora Wolfa Messinga dla polskich lotników w ZSRR". Gdy odchodziliśmy na front, napis ten trzeba było zamalować, aby samolot nie różnił się od innych w pułku". Jak wynika jednak ze zdjęcia, które obejrzeć można na dole strony, napis brzmiał inaczej i wykonany był w dwóch językach. Na górze umieszczono napis polski: "Od polskiego patrioty prof. Wolf-Messinga polskiemu lotnikowi", pod spodem zaś rosyjski "Ot polskoga patriota prof. Wolf-Messinga polskomu lotcziku".

Drugim ze znanych Jaków 1 PLM był Jak-9M ppor. Wiktora Kalinowskiego. Na samolocie tym według relacji żołnierzy pułku na prawej stronie kadłuba, pod osłoną kabiny, namalowane były oznaczenia zwycięstw uzyskanych przez Kalinowskiego podczas służby w radzieckim lotnictwie we wcześniejszych latach wojny. Co ciekawe, oznaczenia te miały postać białych orzełków piastowskich (tzw. kuric). Jak ten posiadał numer "87" i to latając na niej Kalinowski zestrzelił dla 1 PLM dwa niemieckie myśliwce Fw 190 (19 i 24 kwietnia 1945 r.).

Wojciech Zmyślony

Szkolno-treningowy UT-2 w Grigoriewskoje 1943 r. Dobrze widoczne jest szachownica oraz gwiazdy.	Napis fundacyjny na maszynie (Jak-1b nr "48") kpt. Medarda Koniecznego.	Ppor. Edward Chromy i por. Włodzimierz Suszek przy Jaku.	Por. Mikołaj Chaustowicz - widoczna już szachownica zamiast gwiazdy na stateczniku pionowym.
Jak-1b numer boczny 13 kpt. Medarda Koniecznego z napisem fundacyjnym profesora Wolfa Messinga (rys. Andrzej M. Olejniczak).