302 Dywizjon Myśliwski "Poznański"



Grupowa fotografia personelu latającego i naziemnego 302 dywizjonu w pierwszych tygodniach jego istnienia. Bezpośrednio nad tarczą z polskim godłem widoczny jest pierwszy dowódca jednostki, mjr Mieczysław Mümler. Zdjęcie wykonano w bazie RAF Leconfield, gdzie "Poznaniacy" stacjonowali od 13 lipca do 11 października 1940 r.

Grupowe zdjęcie 302 Dywizjonu Myśliwskiego "Poznańskiego" wykonane w Northolt w połowie października 1940 r. Siódmy od prawej siedzi dowódca z ramienia RAF S/Ldr William Satchell, ósmy - dowódca polski mjr Mieczysław Mümler.

Leconfield - w fotelu por. Tadeusz Czerwiński, z lewej prawdopodobnie ppor. Zbigniew Janicki. U obu lotników widać wczesny sposób umundurowania z ograniczoną ilością polskich dystynkcji.

Kpt. Franciszek Jastrzębski, dowódca eskadry "B". Poległ 26 października 1940 r. tonąc w falach Kanału La Manche.

Piloci 302 dywizjonu z okresu bitwy o Anglię, od lewej: NN, por. Marian Pisarek (303 dywizjon), kpt. Piotr Łaguna, ppor. Jerzy Czerniak, por. Tadeusz Czerwiński, ppor. Stanisław Łapka, por. Julian Kowalski.

Eskadra "A" przed lotem bojowym, od lewej: NN, ppor. Stanisław Łapka, plut. Eugeniusz Nowakiewicz, F/O Paul Harding, NN, ppor. Jan Maliński. Westhampnett, 20 listopada 1940 r.

Od lewej: plut. Eugeniusz Nowakiewicz, ppor. Włodzimierz Karwowski, mjr Piotr Łaguna, ppor. Jan Maliński, por. Władysław Kamiński.

Przed Hurricanem pozują, od lewej: ppor. Marceli Neyder, ppor. Władysław Gnyś, sierż. Marian Rytka, sierż. Antoni Beda, ppor. Stanisław Chałupa. Westhampnett, koniec 1940 r.-początek 1941 r.

Ppor. Zbigniew Wróblewski w "mae-westce"; z lewej widać fragment twarzy ppor. Włodzimierza Karwowskiego.

Dwaj podporucznicy 302 dywizjonu - Jan Maliński i Marceli Neyder - którzy w połowie 1941 r. ochotniczo odeszli do myśliwców nocnych.

Oficerowie z ops roomu - por. Henryk Szczęsny i por. Marian Duryasz.

Od lewej: ppor. Marceli Neyder, por. Wacław Król, ppor. Bronisław Bernaś, czyli sekcja, która 13 marca 1941 r. zestrzeliła do morza Ju 88 (oficjalnie pilotom przyznano jedynie po 1/3 uszkodzenia).

Ppor. Stanisław Chałupa w lotniczym stroju. Weteran kampanii wrześniowej, francuskiej i bitwy o Anglię w 1941 r. z powodu choroby zatok przestał latać bojowo.

"Trening strzelecki" jednego z pilotów 302 dywizjonu. Początek 1941 r.

Przed Hurricanem por. Wacław Król, przez ponad dwa lata wojny pilot i dowódca "Poznaniaków".

Plut. Eugeniusz Nowakiewicz w kabinie Hurricane'a.

Plut. Eugeniusz Nowakiewicz, jeden z najbardziej doświadczonych pilotów 302 dywizjonu (4 i 5/6 zestrzeleń).

Ppor. Jan Maliński przy ogonie Hurricane'a II WX-R (Z3332).

Por. Włodzimierz Karwowski przy skrzydle Hurricane'a.

Kpt. Piotr Łaguna, dowódca dywizjonu w okresie 7 grudnia 1940 r. - 29 maja 1941 r.

Książę Kentu w rozmowie z ppor. Janem Malińskim. Z lewej strony z tyłu stoi dowódca dywizjonu, mjr Piotr Łaguna, zaś reszta lotników to piloci eskadry "A". Westhampnett - marzec 1941 r.

Na pierwszym planie por. Czesław Główczyński, wiosna 1941 r. 17 sierpnia 1940 r. stał się on pierwszą w dywizjonie ofiarą wypadku lotniczego, powrócił do latania po długiej rehabilitacji z ran i poparzeń w kwietniu następnego roku.

Plut. Eugeniusz Nowakiewicz pozujący przy Spitfirze VB WX-L. Zdjęcie wykonano 11 listopada 1941 r. w Harrowbeer.

Kołujący na start Spitfire V WX-T (W3902) - Heston, maj 1942 r.

Trzej wybitni "Poznaniacy", od lewej: por. Bolesław Gładych (już w momencie wykonania zdjęcia as myśliwski), por. Stanisław Łapka (dowódca eskadry "A") oraz kpt. Julian Kowalski (dowódca dywizjonu). Heston, lipiec-sierpień 1942 r.

Spitfire V WX-G (AA854) w nietypowym kamuflażu latem 1942 r. W kabinie plut. pil. Hipolit Mikusek, zestrzelony na tym samolocie 8 września 1942 r. nad Francją. Resztę wojny spędził w niewoli.

Dekoracja st. sierż. Stanisława Wierskiego Srebrnym (lub Złotym) Krzyżem Zasługi z Mieczami przez Naczelnego Wodza, gen. Władysława Sikorskiego. Z lewej strony na pierwszym planie widoczny jest adiutant Sikorskiego, kpt. Czesław Główczyński. 1943 r.

Dekoracja por. Gładycha Distinguished Flying Cross przez AVM Hugh Saundersa. 16 listopada 1943 r.

Chor. Bronisław Malinowski przy Spitfirze V WX-F z namalowanym pięknym godłem 302 dywizjonu.

Spitfire F.IX WX-R (MH869) sfotografowany z pokładu eskortowanego bombowca USAAF pod koniec 1943 r.

Na skrzydle Spitfire'a IX z 302 dywizjonu st. sierż. Alfred Włodarski (z lewej, z 315 dywizjonu) i plut. Kazimierz Benziński.

Dowódca eskadry kpt. Władysław Kamiński zajęty lekturą "Polski Walczącej" przed Spitfirem IX. Chailey, maj 1944 r.

Piloci 302 dywizjonu na poniemieckim lotnisku w Lille-Vendeville we Francji we wrześniu 1944 r., od lewej: por. Klemens Jastrzębski, chor. Jan Palak, sierż. Władysław Łubieński, sierż. Henryk Szczurowski, NN, NN (obaj mechanicy), ppor. Daniel Napiórkowski, por. Grzegorz Sołogub, por. Ignacy Olszewski, por. Tadeusz Szumowski, por. Bronisław Raszewski, por. Edward Jaworski (dowódca eskadry "A") oraz por. Stanisław Włosok-Nawarski.

Ustawione jeden przy drugim Spitfire'y IX z namalowanymi biało-czarnymi pasami inwazyjnymi. Lotnisko Lille-Vendeville, wrzesień 1944 r.

Inne ujęcie Spitfire'ów IX sfotografowanych na lotnisku Lille-Vendeville we wrześniu 1944 r.

Plut. Henryk Szczurowski wśród członków personelu naziemnego przed Spitfirem IX. Lotnisko Lille-Vendeville, wrzesień 1944 r.

W kabinie oznaczonej godłem dywizjonu kpr. pchor. Mieczysław Krysakowski.

Kpt. Ignacy Olszewski, jako dowódca "Poznaniaków" służył zaledwie miesiąc - został zestrzelony 23 marca 1945 r. i do końca wojny ukrywał się po niemieckiej stronie frontu.

Kpt. Jerzy Szymankiewicz, przedostatni dowódca "Poznaniaków" i jeden z dwóch podchorążych tzw. XIV promocji, którzy dowodzili dywizjonem Polskich Sił Powietrznych.

Spitfire XVI WX-V (TD240), pierwszy w 131 Skrzydle z kroplową owiewką, osobista maszyna kpt. Bolesława Kaczmarka. Varrelbusch, czerwiec 1945 r.

Piloci 302 dywizjonu sfotografowani w Varrelbusch w pierwszej połowie sierpnia 1945 r. Piąty od lewej stoi dowódca, kpt. Bolesław Kaczmarek, pierwszy z prawej siedzi kpr. Jakub Szafran.

Potańcówka pod gołym niebem z udziałem lotników, na słupie widać ogromne godło 302 dywizjonu. Zdjęcie wykonano prawdopodobnie w 1945 r. w Varrelbusch lub Ahlhorn.

Dowódca Sił Powietrznych gen. Mateusz Iżycki (siedzi z prawej) z wizytą u "Poznaniaków" w Varrelbusch, lato 1945 r. W środku stoi dowódca 302 dywizjonu, kpt. Bolesław Kaczmarek. Z prawej stoi kpr. Jakub Szafran.

Por. Wacław Stański i jego gość, ukryty w kabinie Spitfire'a XVI chłopiec. Samolot posiada nowe litery kodowe QH (malowane od sierpnia 1945 r.), ale nie namalowano na nim jeszcze szachownic na okapotowaniu silnika. Lotnisko Ahlhorn, 1946 r.

Sierż. pchor. Gerard Albrecht na ogonie Spitfire'a XVI QH-F (TD345). W tle inny Spitfire QH-C (TD890). Ahlhorn, 1945-1946 r.

Spitfire XVI QH-V (TD283) po przymusowym lądowaniu w maju 1946 r. koło Cloppenburga. Na skrzydle siedzi pilot samolotu, sierż. Kazimierz Chomacki.

Grupa pilotów przy cysternie na lotnisku w Ahlhorn, 1945-1946 r. Drugi od prawej stroi sierż. pchor. Gerard Albrecht. W 1941 r. walczył w obronie Tobruku, a do 302 dywizjonu został przydzielony już po wojnie, 7 czerwca 1945 r. wraz z z innym byłym ochotnikiem z Armii Polskiej na Wschodzie, plut. Józefem Różańskim.

Tablica w Muzeum Lotnictwa Wojskowego w Tangmere (Tangmere Military Aviation Museum) z godłami dywizjonów, które bazowały na stacji RAF Tangmere, w tym 302 Dywizjonu Myśliwskiego "Poznańskiego" (w Tangmere zaledwie trzy dni: od 18 do 20 września 1943 r.).

Zbliżenie na godło 302 dywizjonu.

"POLAND FIRST TO FIGHT" - plakat z czasów wojny, w którym wykorzystano fotografię pilota 302 dywizjonu, ppor. Bogdana Mutha.

Pieczęć dywizjonu.

Odznaka 302 Dywizjonu Myśliwskiego "Poznańskiego" nadana st. sierż. pchor. Gerardowi Albrechtowi.


Źródła:
fotografie ze zbiorów: National Archives and Records Administration w Waszyngtonie, pana Gerarda Albrechta, pana Edwarda Jaworskiego, pana Mieczysława Krysakowskiego (dzięki uprzejmości pana Adama Jackowskiego), pana Adama Lange, pana Mike'a Leonarda (dzięki uprzejmości pana Mirosława Chomackiego), pana Roberta Ławrynowicza, pana Jana Malińskiego, pana Krzysztofa Mordasiewicza, państwa Neyderów, pana Cezarego Orlika, pana Jacka Stańskiego
Chołoniewski K., Iwański R., Samolot myśliwski Spitfire Mk IX-XVI, Bellona, Warszawa 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-1943, AJ-Press, Gdańsk 2001
Cynk J. B., Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-1945, AJ-Press, Gdańsk 2002