

















|
Brytyjski Cmentarz Wojenny w Hanowerze (Niemcy)
Brytyjski Cmentarz Wojenny w Hanowerze to jedna z większych nekropolii żołnierzy Wspólnoty Brytyjskiej na terenie Niemiec, mieszcząca doczesne szczątki ponad 2400 ofiar II wojny światowej, przeniesionych z cmentarzy jenieckich oraz małych cmentarzy głównie z Dolnej Saksonii. Sąsiaduje z Brytyjskim Cmentarzem Wojskowym, na którym znajduje się ponad 3000 grobów z okresu powojennego.
W Hanowerze pochowano ośmiu lotników Polskich Sił Powietrznych. Czterej z nich to członkowie załogi Wellingtona IC GR-B (T2625) z 301 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Pomorskiej", zestrzelonego nocą z 8 na 9 sierpnia 1941 r. Lotnicy uczesniczyli w nalocie na Hamburg. Ich samolot ok. godz. 0.30 padł ofiarą niemieckiego nocnego myśliwca z jednostki 4./NJG 1. Rozbił się w rejonie holenderskiej miejscowości Bad Nieuweschans, przy granicy z Niemcami. Polegli: kpt. Liniewski, por. Wiszniewski, por. Cioch i sierż. Kozłowski. Uratowali się i trafili do niewoli tylko obaj strzelcy: sierż. Zenon Bąderski oraz kpr. Ignacy Gacoń.
Nocą z 2 na 3 marca 1943 r. zestrzelony został Wellington X BH-P (HF605) z 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej", który poleciał na bombardowanie Hamburga. W rejonie celu samolot został uszkodzony przez obronę przeciwlotniczą, a następnie na skutek oblodzenia rozbił się. Zginęli por. Smyk oraz por. Skalisz, natomiast pozostała trójka - plut. rtg. Antoni Piłat, kpr. bomb. Witold Czernichowicz i kpr. strz. Adam Jaremko - przeżyła i dostała się do niewoli.
Dwóch ostatnich polskich lotników pochowanych w Hanowerze to podoficerowie Ruchomego Warsztatu Napraw i Ratownictwa Technicznego nr 411 (411 Repair and Salvage Unit), podążającego od lata 1944 r. śladem 131 Skrzydła Myśliwskiego przez Francję, Belgię i Holandię do Niemiec. Stały pobyt blisko frontu wiązał się z niebezpieczeństwem nawet dla personelu naziemnego. 26 kwietnia 1945 r. zostali zastrzeleni przez niemiecki patrol sierż. Łupinka i sierż. Milewski.
| Stopień |
Numer służbowy |
Nazwisko, imię |
Data śmierci |
Jednostka |
| por. naw. (P/O) |
P-1445 |
Cioch Stanisław |
08/09.08.1941 |
301 dywizjon |
| sierż. rtg. (Sgt) |
782123 |
Kozłowski Edward |
08/09.08.1941 |
301 dywizjon |
| kpt. pil. (F/O) |
81616 |
Liniewski Michał |
08/09.08.1941 |
301 dywizjon |
| sierż. mech. (Cpl) |
793731 |
Łupinka Ryszard |
26.04.1945 |
411 Repair and Salvage Unit |
| sierż. (Sgt) |
781895 |
Milewski Wojciech |
26.04.1945 |
411 Repair and Salvage Unit |
| por. naw. (P/O) |
P-2113 |
Skalisz Tadeusz |
02/03.03.1943 |
300 dywizjon |
| por. pil. (F/O) |
P-0846 |
Smyk Witold |
02/03.03.1943 |
300 dywizjon |
| por. pil. (F/O) |
P-0333 |
Wiszniewski Jan |
08/09.08.1941 |
301 dywizjon |
| |
Razem |
8 |
|
|
Wojciech Zmyślony
|
Widok ogólny na Brytyjski Cmentarz Wojenny w Hanowerze. |
Tablica z planem cmentarza. |
Widok na główną aleję cmentarza, z widocznymi pomnikami - krzyża-miecza "Cross of Sacrifice" oraz prostopadłościennego "Stone of Remembrance". |
Groby załogi Wellingtona IC GR-B (T2625), zestrzelonego nocą z 8 na 9 sierpnia 1941 r. |
|
Grób por. naw. Stanisława Ciocha. |
Grób sierż. rtg. Edwarda Kozłowskiego. |
Grób kpt. pil. Michała Liniewskiego. |
Grób sierż. Ryszarda Łupinki. |
|
Grób sierż. Wojciecha Milewskiego. |
Grób por. naw. Tadeusza Skalisza. |
Grób por. pil. Witolda Smyka. |
Grób por. pil. Jana Wiszniewskiego. |
|

|
Źródła:
fotografie autorstwa pana Roberta Pawlaka
Cumft O., Kujawa H. K., Księga lotników polskich 1939-1946, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006
|