Cmentarz komunalny Oud Leusden w Amersfoort (Holandia)


Cmentarz komunalny Oud Leusden w Amersfoort, znany także pod nazwą Rusthof, jest ogromną nekropolią, mieszczącą także groby wojenne różnych narodowości. W działce Wspólnoty Brytyjskiej pochowano 234 żołnierzy, niemal wyłącznie lotników, w tym 11 nieznanych.

Na cmentarzu spoczywa sześciu polskich lotników. Pierwszym z nich był kpr. strz. Ludwik Karcz z załogi Wellingtona IC SM-F (R1322) należącego do 305 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Wielkopolskiej". Podczas nalotu na Bremę nocą z 8 na 9 maja 1941 r. maszyna została zestrzelona przez nocnego myśliwca i wpadła do jeziora IJsselmeer, w pobliżu miasta Lemmer. Zginęli też wszyscy pozostali członkowie załogi: sierż. pil. Jan Dorman, plut. pil. Zdzisław Gwóźdź (pochowani w Amsterdamie), kpt. naw. Maciej Socharski (zaginął), plut. rtg. Henryk Sikorski oraz plut. strz. Stanisław Pisarski (obaj przypuszczalnie pochowani jako nieznani w Amsterdamie).

Nocą z 12 na 13 czerwca 1944 r. podczas nalotu na Gelsenkirchen został zestrzelony przez obronę przeciwlotniczą Lancaster I BH-K (LL807) z 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej". Maszyna ta również rozbiła się w IJsselmeer. Poległa cała siedmioosobowa załoga: por. pil. Jerzy Różański, por. naw. Mieczysław Hahn, kpr. rtg. Albin Pacuła, plut. mech. pokł. Mieczysław Szeliga, ppor. bomb. Wacław Bakun, kpr. strz. Marian Wróblewski-Jastrzębiec oraz kpr. strz. Rajmund Barzdo. Ciała pięciu lotników lotników pochowano w Amersfoort. Szeliga, spoczął na cmentarzu w Elburgu, natomiast ciała Pacuły nigdy nie odnaleziono.

Stopień Nr ewid. Nazwisko, imię Data śmierci Jednostka
ppor. bomb. (F/O)P-2251Bakun Wacław12/13.06.1944300 Dywizjon
kpr. strz. (F/Sgt)704838Barzdo Rajmund12/13.06.1944300 Dywizjon
por. naw. (P/O)P-2408Hahn Mieczysław12/13.06.1944300 Dywizjon
kpr. strz. (Sgt)780732Karcz Ludwik08/09.05.1941305 Dywizjon
por. pil. (F/Lt)P-1818Różański Jerzy12/13.06.1944300 Dywizjon
kpr. strz. (F/Sgt)704824Wróblewski-Jastrzębiec Marian12/13.06.1944300 Dywizjon
 
Razem
6
   

Wojciech Zmyślony



Wejście na cmentarz komunalny Oud Leusden w Amersfoort.

Widok centralnej części działki grobów wojennych Wspólnoty Brytyjskiej. Z prawej strony pomnika pochowano sześciu lotników polskich dywizjonów bombowych.

Groby polskich lotników.

Charakterystyczny dla większych brytyjskich cmentarzy wojennych pomnik w formie krzyża z wpisanym w niego mieczem, nazywany Cross of Sacrifice (Krzyż Poświęcenia).

Widok ogólny cmentarza.

Widok ogólny cmentarza.

Wygięte śmigło jednego z samolotów rozbitych na terenie Holandii postawione na cmentarzu w Amersfoort jako ciekawy pomnik.

Tabliczka przy śmigle-pomniku głosząca "Wel gebogen niet gebroken" ("Mocno wygięte nie złamane").

Grób ppor. bomb. Wacława Bakuna.

Grób kpr. strz. Rajmunda Barzdo.

Grób por. naw. Mieczysława Hahna.

Grób kpr. strz. Ludwika Karcza.

Grób por. pil. Jerzego Różańskiego.

Grób kpr. strz. Mariana Wróblewskiego-Jastrzębca.


Źródła:
fotografie autorstwa Wojciecha Zmyślonego
dokumenty z Commonwealth War Graves Commission w Maidenhead
Krzystek T. J., Personel PSP w Wielkiej Brytanii 1940-1947, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2007
Ku czci poległych lotników 1939-1945, Agencja Lotnicza ALTAIR, Warszawa 2006