                  |
Szalejąca w Polsce (m.in. w moim rodzinnym Wrocławiu) powódź skłoniła mnie do przypomnienia, że lotnicy Polskich Sił Powietrznych praktycznie równo 65 lat temu latali na operacje ochrzczone biblijnym kryptonimem "Manna", czyli zrzuty pomocy humanitarnej dla Holendrów. Wiosną 1945 r. powodzie w Holandii spowodowane były wprawdzie nie przez naturę, lecz przez wysadzenie przez Niemców obiektów hydrotechnicznych, jednak skutek był taki sam. Rzesze cywili na zalanych terenach zostały pozbawione środków do życia. Łącznie w kwietniu i maju 1945 r. załogi 300 Dywizjonu Bombowego "Ziemi Mazowieckiej" zrzuciły 152 tony żywności. Za operację "Manna" dowódca dywizjonu, mjr pil. Bolesław Jarkowski został odznaczony przez holenderski rząd krzyżem Vliegerkruis. Na stronie zamieściłem ciekawy fragment wspomnień Czesława E. Blicharskiego, bombardiera jednej z załóg, która niosła pomoc Holendrom - zachęcam do lektury. Chciałbym również polecić uwadze Czytelników dwie publikacje, które pojawiły się na rynku. Pierwsza z nich to "Gorzka słodycz Francji. Polscy piloci myśliwscy wiosny 1940 roku" pióra znanego historyka Polskich Sił Powietrznych Grzegorza Śliżewskiego. Książka w sposób chronologiczny przedstawia wysiłek polskich myśliwców w obronę Francji w 1940 r. - począwszy od ewakuacji z Polski, przez walki powietrzne, aż do ewakuacji do Wielkiej Brytanii i Afryki. Autor zredagował swoją pracę tak, by różniła się od standardowych opracowań: działania Polaków pokazane są w szerszym kontekście historycznym, a bardzo duża liczba relacji (zarówno powojennych wspomnień, jak i meldunków) pozwala spojrzeć na wojnę we Francji oczami samych pilotów. Ciekawym uzupełnieniem są ilustracje: poza wieloma czarno-białymi fotografiami autor postarał się o wykresy, mapy, profile samolotów oraz zdjęcia współczesne: cmentarzy, tabliczek pamiątkowych czy pomników poświęconych polskim myśliwcom. Druga pozycja, którą pragnę polecić, to nowy numer "Lotnictwa z Szachownicą". Z zamieszczonych tam artykułów kilka dotyczy polskiego lotnictwa w II wojnie światowej. Są to teksty dotyczące: obrony węzła lotnisk dęblińskich we wrześniu 1939 r., działań Armii Krajowej na poligonie Blizna (gdzie Niemcy testowali bronie V), Polaków latających na Spitfire'ach XVI z kroplową owiewką kabiny oraz biogramy Jakuba Bargiełowskiego (315 dywizjon), Franciszka Kicińskiego (304 dywizjon) oraz Zygmunta Ostrowskiego (318 dywizjon).
Omawiane publikacje można nabyć za pośrednictwem stron internetowych wydawców - aby na nie przejść proszę kliknąć na miniaturki okładek powyżej. Wszystkie osoby, które wysłały do mnie e-maile w ciągu ostatniego miesiąca chciałbym przeprosić za brak odpowiedzi - na listy będę odpowiadał w miarę możliwości i wolnego czasu, którego ostatnio mam bardzo mało. 3 maja 2010 Jako pierwszą wiadomość pragnę przekazać apel, który został przekazany mi do publikacji na stronie przez Pana Aleksandra Gucwę. Brzmi on następująco: 17 sierpnia 1944 roku w Olszynach k. Gorlic, woj. małopolskie został zestrzelony Liberator z polską załogą niosącą pomoc dla walczącej Warszawy. Niemiecki myśliwiec zaatakował samolot z 1586 Eskadry do Zadań Specjalnych. Zginęła cała załoga: Dodane zostały cztery nowe życiorysy: Jana Czwojdraka (tekst autorstwa Pana Karola Kubiaka), Tadeusza Szablewskiego oraz Stefana Żeromskiego. Życiorys Stanisława Pietraszkiewicza został gruntownie uzupełniony i poprawiony. Za udostępnienie materiałów dotyczących tych lotników dziękuję: Panu Zbigniewowi Charytoniukowi, Panu Jarosławowi Dudzie oraz Pani Celinie Sosze. Wykazy lotów bojowych powiększyły się o osiągnięcia Mieczysława Gorzeńskiego (305 dywizjon) oraz Bolesława Stramika (318 dywizjon). Jak zwykle, została dodane zostały galerie zdjęć z cmentarzy. Najciekawszym jest niewątpliwie Cmentarz Lotników Polskich w Newark. Lista pochowanych została opracowana przez Pana Krzysztofa Mruka - dotychczas dostępna była w formie pliku *.doc. Od dzisiaj, po przekonwertowaniu, dodaniu zdjęć współczesnych i archiwalnych oraz korekcie merytorycznej (dokonanej przez autora niniejszej strony), dostępna jest w formie bardziej przyjaznej Czytelnikowi, czyli w postaci zwykłej strony WWW. Pozostałe z nekropolii to Chichester (zdjęcia udostępnione przez Pana Andrzeja Michalskiego), Le Mans (Pani Joanna Bigard), Silloth (Pan Andrzej Kucharek), St. Pieters-Rode (Pan Andrzej Siry) oraz Uithuizermeeden (Pan Robert Pawlak). Uzupełniony został dział z podziękowaniami. Okazało się, że (nieświadomie) pominąłem tam wiele osób, które udostępniły mi różnego rodzaju materiały - wszystkich, którzy znaleźli się tam dopiero teraz, najmocniej przepraszam! 1 lutego 2010 Pierwsze uzupełnienie w 2010 r. obejmuje cztery nowe życiorysy: Władysława Dembka, Mieczysława Głoda, Andrzeja Górskiego oraz Zygmunta Natkańskiego. Tekst o Andrzeju Górskim został napisany i udostępniony przez Pana Grzegorza Korcza. Biogram Zygmunta Natkańskiego został opracowany przez autora niniejszej strony wspólnie z Panem Jerzym Kobackim - za udostępnienie informacji autorzy dziękują Panu Zbigniewowi Charytoniukowi. Materiały związane z osobą Władysława Dembka udostępnił jego krewny, Pan Stanisław Dembek, zaś z Mieczysławem Głodem - Pan Stefan Głód. Dodatkowo, od nowa został napisany życiorys Piotra Ozyry, dowódcy 317 dywizjonu. Poprawiono sporo błędów i uzupełniono garść informacji. Za pomoc w przygotowaniu tekstu podziękowania należą się Panu Zbigniewowi Charytoniukowi. Dział o cmentarzach został zmodyfikowany. Zrezygnowano z dotychczasowej formy na rzecz tabel, obejmujących wszystkie nekropolie, na których spoczywają polscy lotnicy. Cmentarze podzielono według tego, w jakiej formacji służyli polegli, spoczywający na tych cmentarzach lotnicy. Chodzi o podział ze względu na służbę w Lotnictwie Wojskowym (z września 1939 r.), Polskich Siłach Powietrznych we Francji (w 1940 r.) oraz Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii (lata 1940-1946). Dodano też nowe podstrony ze zdjęciami z Ciepielowa, Grudziądza, Mełna oraz Bayeux. Fotografie grobów udostępnili Pan Maciej Kurkiewicz oraz Pan Daniel Piasecki. Do działu z lotami bojowymi został dodany wykaz misji Zygmunta Natkańskiego (304 dywizjon), do działu z relacjami wspomnienia Romana Golicza (300 dywizjon) oraz relacja z ewakuacji Szkoły Podoficerów Lotnictwa dla Małoletnich spisana przez Jana Czwojdraka (później w 300 dywizjonie). Pani Kazimiera Sokół nadesłała ponadto relację z uroczystego odsłonięcia tablicy pamiątkowej w miejscu katastrofy Spitfire'a Aleksandra Chudka. Korzystając z okazji, pragnę też zachęcić wszystkich Czytelników do sięgnięcia po wydane niedawno publikacje dotyczące lotnictwa. Pierwszą z nich jest II wydanie książki "Absolwenci Szkoły Orląt" pióra Jerzego Pawlaka. Jest to niejako słownik biograficzny wszystkich, którzy pomyślnie ukończyli Oficerską Szkołę Lotniczą oraz Szkołę Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie (łącznie z niedoszłą tzw. XIV promocją). Względem wydania pierwszego autor uzupełnił brakujące fotografie (niestety wciąż pozostają luki, tj. biogramy bez zdjęcia...), poprawił dostrzeżone i zgłoszone przez czytelników błędy i rozszerzył część notek. Książkę można nabyć bezpośrednio u autora lub zamówić w księgarni internetowej. Kolejną z pozycji jest nowy numer "Lotnictwa z Szachownicą". W czasopiśmie pojawiła się duża liczba interesujących tekstów, poświęconych polskim skrzydłom w II wojnie światowej. Pierwszym z nich jest artykuł o Spitfire'ach XVI z kroplową owiewką kabiny, które latały w 131 Skrzydle Myśliwskim. Kolejny opisuje dzieje 300 dywizjonu w czasie pierwszych masowych i przeprowadzonych skutecznie nalotów Bomber Command na miasta III Rzeszy. Trzeci omawia malowania Caudronów CR714 dowódców Dywizjonu "Warszawskiego" - Józefa Kępińskiego i Piotra Łaguny. Dwa ostatnie to życiorysy polskich myśliwców: Tadeusza Góry (zmarłego na początku bieżącego roku słynnego szybownika i pilota dywizjonów 316 i 306) oraz Stanisława Litaka (316 dywizjon, wraz z galerią jego obrazków ilustrujących "przykazania myśliwca"). Siedlecki Klub Kolekcjonerów wydał kolejną kartę pocztową związaną z lotnictwem, a dokładniej z 305 dywizjonem. Znajduje się na niej podobizna Bronisława Godlewskiego (strzelca Dywizjonu "Ziemi Wielkopolskiej") oraz odznaka jednostki. Wcześniej w serii publikowano m.in. pocztówki dotyczące przedwojennych pułków lotniczych, 300 dywizjonu bombowego i Edwarda Jaworskiego (pilota 315 dywizjonu). W 2009 r. wydany został książkowy katalog pocztówek. Siedlecki Klub Kolekcjonerów posiada własną stronę internetową. |
